Wyszukiwarka



Przewodnik

Historia Rodos

czwartek, październik 11th, 2007

Dzieje Rodos to burzliwa historia wojen, najazdów, okupacji i krótkich okresów prosperity handlowej. Były to również czasy rozwoju i stagnacji kultury i sztuki.

W starożytności wyspa stanowiła gwarny ośrodek handlu i utrzymywała kontakty handlowe w regionie Morza Śródziemnego. Wino, pszenica i oliwa były znakomitym towarem eksportowym i trafiały na wiele zagranicznych rynków. Liczne kompanie handlowe z terenów od Mezopotamii po Egipt miały swoje przedstawicielstwa w Lindos, które przeżywało wtedy swój złoty okres w rozwoju kultury i gospodarki.

Prawdopodobnie mieszkańcy wyspy zawdzięczali swoje bogactwo głównie temu, że nie najeżdżali swoich sąsiadów, a miecze wyciągali tylko w ostateczności. Jako utalentowani dyplomaci wiedzieli jak utrzymać niezależną pozycję między największymi potęgami tamtej epoki. W czasach kryzysu pozwalali na okupację wyspy, wykorzystując to najlepiej, jak się dało. Dopiero, gdy warunki okupacji stawały się zbyt ciężkie do zniesienia, bez wahania chwytali za broń.

W 408 roku p.n.e. trzy najbogatsze miasta wyspy, Kamiros, Ialissos i Lindos, postanowiły wybudować stolicę, której lokalizacja gwarantowałaby najdogodniejsze warunki do obrony przed najazdami ze wschodu. Tak powstało miasto Rodos, będące do dziś stolicą wyspy. Szybko wzmocniło swoją pozycję stając się duchowym, kulturalnym i gospodarczym centrum wyspy. W słynnej szkole retoryki studiowali Cycero, Cezar i Tyberiusz, a do portu zawijały liczne statki ze wschodu i zachodu.

Od chwili zjednoczenia z Rzymem zaczął się stopniowy upadek miasta. Wyspę przyłączono do Imperium Rzymskiego jako prowincję o rosnącej sile. Przez lata cieszyła się względną suwerennością, lecz później popadła w konflikt z Rzymem, co spowodowało zbrojną interwencję Kasjusza, którego wojska zrównały z ziemią miasto Rodos. Ponadto wyspę nawiedzały ciągłe trzęsienia ziemi, a epidemie dziesiątkowały ludność, osłabiając jej możliwości obronne. Jednocześnie stale rosło zagrożenie ze wschodu.

W I w. n.e. na wyspę przybył Paweł Apostoł, głosząc chrześcijaństwo. W 297 roku rozpoczęły się bizantyjskie dzieje Rodos, przerywane najazdami Arabów i krzyżowców. W 515 roku stolica wyspy została zniszczona przez silne trzęsienie ziemi. W ciągu następnych stuleci wyspa wielokrotnie musiała się bronić przed wzrastającymi opłatami na rzecz Persów i Saracenów. Wiele ówczesnych wydarzeń skrywają mroki dziejów. Kurtyna podniosła się ponownie w roku 1082, gdy na śródziemnomorskiej scenie pojawili się dwaj nowi okupanci Wenecja i Genua. Za sprawą genueńczyków Rodos wpadło w ręce krzyżowców. W ostrych targach admirał genueński (w rzeczywistości pirat) sprzedał wyspę rycerzom, która przez następne dwa stulecia stanowiła ich bazę.

W 1309 r., z chwilą osiedlenia się na wyspie joannitów, zakonu rycerskiego powołanego do obrony Ziemi Świętej i pielgrzymów, Rodos wkroczyło w kolejny złoty wiek. Rycerze z Europy zachodniej pobudowali na wyspie liczne zamki, a w stolicy piękną dzielnicę gotycką. Rodos, jako najdalej wysunięty punkt obrony przed Konstantynopolem, a także z punktu widzenia rycerzy prowadzących święte wojny, miało wiele strategicznych zalet. To, co zaczęło się jako działania obronne przed Turkami, wkrótce przerodziło się w wojnę zaczepną i szybko zaowocowało pojawieniem się licznych umocnionych fortyfikacji, które z biegiem czasu rycerze wznieśli na wyspie. Ich twierdze skutecznie odpierały ataki sułtanów aż do 1522 r., kiedy Sulejmana Wspaniały zdobył Rodos. Resztka joannitów po kapitulacji uciekła na Maltę (stąd dzisiejsza nazwa zakonu kawalerów maltańskich). Generalnie mieszkańcy wyspy dobrze przystosowali się do rządów Ottomanów. Dopiero w XIX w. Turcy władający wyspą zaczęli tracić władzę, gdy w całej Grecji wybuchły zbrojne powstania przeciw panującej dynastii. Reakcja Ottomanów była ostra. Od 1874 r. ograniczyli swobodę handlu, odebrali wolność wyznania i zastosowali brutalne środki żeby stłumić rewoltę.

Jednak biegu historii nie dało się powstrzymać i po bez mała czterech wiekach panowania, w 1912 r. Turków wyparli Włosi przejmując wyspę. I choć w latach 1922-43, a zwłaszcza w czasach faszystowskich, skonfiskowali duże połacie ziemi, to znacznie przyczynili się do rozwoju wyspy. Drogi, po których podróżowało się na osłach, zostały wybrukowane, a Pałac Wielkich Mistrzów, leżący po eksplozji w gruzach, odbudowany. Podczas Włoskiej okupacji wiele budynków wyremontowano, lecz nie zostały odrestaurowane w pierwotnym stanie. Jednak Rodos, będące miejscem wakacji włoskich dygnitarzy, może nadal być dumne ze swoich osiągnięć w tamtym okresie.

Gdy w 1943 r. Włosi poddali się aliantom, wyspa stała się areną zaciętych walk, które doprowadziły do ostatecznej kapitulacji Niemców w 1945 roku. Do 1947 r. wyspa pozostawała w rękach Brytyjczyków, którzy przywrócili ład i porządek w chaotycznym aparacie administracyjnym. Od 1948 roku Rodos należy do Grecji.

Pogoda, klimat

środa, październik 10th, 2007

Na Rodos pod koniec maja średnia temperatura wzrasta do 25ºC. W czerwcu jest znacznie cieplej (ok. 30ºC), a w sierpniu słupek rtęci rzadko spada poniżej 33ºC. Turyści nawet wiosną powinni używać kremów z filtrem UV, nosić kapelusze i długie nogawki, aby uniknąć groźnych poparzeń słonecznych. We wrześniu temperatury spadają nieznacznie, mniej więcej do poziomu z czerwca, a w październiku są podobne do majowych. Najchłodniejszymi miesiącami w roku są styczeń i luty, kiedy średnia temperatura spada do zaledwie 16ºC. Najwyższa zanotowana temperatura wyniosła ponad 40ºC, a rekord zimna był bliski 0ºC.

Od początku czerwca aż do końca sierpnia deszcz praktycznie nie pada. W kwietniu i maju zdarzają się trzy deszczowe dni w miesiącu, a w październiku – sześć. Parasol lub płaszcz przeciwdeszczowy przyda się dopiero w grudniu i styczniu. Jednak średnio przy 18 dniach z opadem w miesiącu szanse na przemoczenie są i tak małe.

Położenie

środa, październik 10th, 2007

Rodos o powierzchni 1412 km² jest największą wyspą archipelagu Dodekanez, który mimo swej nazwy (gr. „dodeka” znaczy dwanaście) składa się obecnie z siedemnastu wysp. Rodos leżące zaledwie 18 km od wybrzeży Turcji jest najdalej na wschód wysuniętą wyspą europejską. Z geologicznego punktu widzenia, Rodos stanowi część tureckiego masywu Taurus. Jednak od 1948 roku wyspa należy do Grecji, a stałych mieszkańców mówiących po turecku jest bardzo niewielu. Większość posługuje się językiem greckim, a wiele osób w podeszłym wieku mówi również po włosku, powszechnie używanym na wyspie podczas faszystowskiej okupacji.

Odległość pomiędzy przylądkiem Zorani, leżącym na północny wschód od stolicy, a przylądkiem Prasonissi na południowo-zachodnim krańcu wyspy wynosi 80 km. Średnia szerokość wyspy wynosi około 28 km. Wybrzeże długości 220 km, składa się w głównej mierze z piaszczystych i żwirowych plaż po wschodniej stronie wyspy, a po zachodniej zarówno z plaż, jak i skalistych klifów.

Najwyższymi szczytami wyspy są: Proitis Ilias (780 m ), Akramytis (825 m) i jałowy Attawyros (1215 m), leżące w jej zachodniej części.

Rodos jest dość znacznie zalesiona w porównaniu z innymi greckimi wyspami np. Kretą, co wiąże się ze względnie dużymi opadami deszczu, głównie od listopada do kwietnia.

Widoczny jest duży kontrast pomiędzy północną częścią wyspy, pełnej hoteli, restauracji i innych lokali, a południową, która jest znacznie mniej zagospodarowana turystycznie i ukierunkowana głównie na rolnictwo.

Lotnisko

środa, październik 10th, 2007

Lotnisko na wyspie znajduje się 16 km na południowy zachód od miasta Rodos, w pobliżu Paradisi. Do centrum Rodos kursują autobusy, średnio co 25 min.

Promy

środa, październik 10th, 2007

Większość promów odpływa z portu Kolona znajdującym się na wschód od centrum miasta Rodos. W sezonie najbardziej popularne są rejsy na sąsiednie wyspy : Kos, Simi, Patmos. Port Mandraki jest mniejszy, cumują tam jachty, wodoloty i statki wycieczkowe.

Wypożyczanie samochodów

środa, październik 10th, 2007

W całej Grecji, również części wyspowej, rozwinięta jest sieć wypożyczalni samochodów. Dla turystów ceniących sobie niezależność i chcących poznać najdalsze zakątki wyspy, samochód jest najlepszym środkiem transportu. Przedstawicielstwa znanych dużych firm znajdują się w każdym większym mieście, w sezonie turystycznym nie ma problemu z wynajęciem samochodu. Średnio wypożyczenie samochodu na Rodos to koszt 40 euro za dzień. Warto zwrócić uwagę czy w cenę wliczone jest ubezpieczenie.

Taksówki

środa, październik 10th, 2007

W stolicy wyspy znajduje się główny postój taksówek, przy zatoce Mandraki, na placu Rimini. Tam też umieszczony jest cennik przejazdów między stolicą Rodos a najpopularniejszymi miejscowościami turystycznymi. Dla pewności warto jednak ustalić koszt przejazdu przed rozpoczęciem podróży. Przejazdy taksówkami na Rodos są popularne wśród turystów, głównie dzięki dostępnym cenom.

Autobusy

środa, październik 10th, 2007

Siec autobusowa na Rodos jest dobrze rozwinięta. Główny dworzec na wyspie znajduje się w stolicy wyspy przy Nowym Rynku nad zatoką Mandraki. Do centralnych miejsc na wyspie dojechać można z każdej miejscowości turystycznej. Autobusy są najpopularniejszym środkiem transportu na wyspie.